İTFAİYEPEDİA KÜTÜPHANESİ

İtfaiyecilik Sözlüğü

Kaynaklarıyla birlikte okuyun, ilgili konuları keşfedin.

500 içerikKategorilere göz at
İtfaiyecilik Sözlüğü

Alev

Alev; gaz fazında gerçekleşen yanmanın görünür ışık yayan bölümüdür. Rengi, biçimi ve davranışı yanıcı maddeye, sıcaklığa, oksijen miktarına ve yanma koşullarına göre değişebilir.

2 dk okuma•4 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Backdraft

Backdraft; oksijeni azalmış, sıcak ve yanıcı gazlarla dolu kapalı bir ortama ani hava girişi sonrasında oluşabilen hızlı deflagrasyon olayıdır.

3 dk okuma•4 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Debi

Debi; bir akışkanın belirli bir kesitten birim zamanda geçen hacmidir. İtfaiyecilikte genellikle litre/dakika veya metreküp/saat birimleriyle ifade edilir ve pompa, hortum, lans, monitör ve yangın suyu hesaplarında temel bir değerdir.

3 dk okuma•5 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Flashover Ne Demek? İtfaiyecilikte Terim Anlamı

Flashover, kapalı hacim yangınında yanmanın hacim genelinde hızla yaygınlaşıp tam gelişmiş evreye geçmesidir.

3 dk okuma•5 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Hidrant

Hidrant, yangın söndürme çalışmalarına su sağlamak üzere bir su tesisatına bağlanan özel bağlantı noktasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Lans

Lans, hortum hattının sonunda söndürme akışkanının yönlendirilmesini sağlayan ekipmandır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Nozul

Nozul, sıvı veya gazın çıkışını biçimlendiren uç elemandır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Rollover

Rollover, kapalı bir yangın ortamının üst bölümünde biriken yanıcı gazların içinde görülebilen alev ilerlemesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

SCBA

SCBA, İngilizce Self-Contained Breathing Apparatus ifadesinin kısaltmasıdır.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Termal kamera

Termal kamera, yüzeylerden gelen kızılötesi ışınımı görüntüye dönüştüren cihazdır.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Acil durum

Acil durum, olağan işleyişi bozan ve zamanında koruyucu ya da müdahale edici işlem gerektiren olaydır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Acil durum planı

Acil durum planı, olası tehlikeler karşısında görevlerin, haberleşmenin, müdahale ve tahliye düzeninin önceden belirlendiği plandır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Acil çıkış

Acil çıkış, tehlike altındaki bir yerden güvenli bir alana ulaşmayı sağlayan çıkıştır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Acil durum ekibi

Acil durum ekibi, acil olaylarda belirli görevleri yerine getirmek üzere görevlendirilmiş ve buna uygun hazırlık yapmış personel grubudur.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Acil aydınlatma

Acil aydınlatma, normal aydınlatmanın devre dışı kalması durumunda güvenli hareketi destekleyen aydınlatmadır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Afet

Afet, toplumda fiziksel, ekonomik veya sosyal kayıplar oluşturan ve olağan yaşamı ciddi biçimde kesintiye uğratan olayların sonuçlarını anlatır.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Afet yönetimi

Afet yönetimi, afet risklerinin azaltılması, hazırlık, müdahale ve iyileştirme çalışmalarının birlikte yürütülmesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Afet riski

Afet riski, bir tehlikenin belirli koşullarda oluşturabileceği kayıp ve zarar olasılığıyla ilişkilidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Afete hazırlık

Afete hazırlık, bir afet meydana geldiğinde insanların ve kurumların görevlerini daha düzenli yerine getirebilmesi için önceden yaptığı çalışmalardır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Afet lojistiği

Afet lojistiği, müdahale ve yaşamın sürdürülmesi için gereken insan, malzeme ve hizmetlerin uygun yere ulaştırılması ve yönetilmesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

AFAD

AFAD, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının kısa adıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Alarm

Alarm, bir tehlikenin veya müdahale gerektiren durumun insanlara ya da ilgili sisteme bildirilmesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Alarm paneli

Alarm paneli, yangın algılama sisteminden gelen sinyalleri izleyen, gösteren ve tasarımına göre ilgili uyarı işlevlerini yöneten merkez birimdir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Algılama

Algılama, yangın veya başka bir tehlikeyle ilişkili belirtinin fark edilmesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Alt patlama sınırı

Alt patlama sınırı, yanıcı bir gaz veya buharın hava içindeki karışımında alevin yayılabildiği en düşük derişimi ifade eder.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Ankraj

Ankraj, bir emniyet veya kurtarma sistemindeki kuvvetleri taşıyıcı yapıya aktaran bağlantı noktası ya da düzenidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Arazöz

Arazöz, yangın müdahalesinde su taşıma ve pompalama işlevlerini bir arada sunan araç için kullanılan addır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Arama

Arama, kayıp veya tehlike altındaki kişinin yerini belirlemeye yönelik sistemli çalışmadır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Arama köpeği

Arama köpeği, belirli koku ve arama görevleri için eğitilen, sevk ve idarecisiyle birlikte çalışan köpektir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

ARFF

ARFF, Aircraft Rescue and Fire Fighting ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçede hava aracı kurtarma ve yangınla mücadele hizmetlerini anlatır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Asansör kurtarma

Asansör kurtarma, asansörde mahsur kalan kişilerin yetkili ve eğitimli ekip tarafından güvenli alana çıkarılmasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Atmosfer ölçümü

Atmosfer ölçümü, bir ortamın oksijen düzeyi, yanıcı gazları veya belirli zehirli bileşenleri bakımından uygun cihazlarla değerlendirilmesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Ayırıcı

Ayırıcı, teknik kurtarmada iki yüzey arasında açıklık oluşturmak için kontrollü kuvvet uygulayan alettir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Baca yangını

Baca yangını, bacada biriken yanıcı maddelerin veya baca çevresindeki yapı bileşenlerinin tutuşmasıyla ilişkili yangındır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Bağımsız solunum cihazı

Bağımsız solunum cihazı, kullanıcının solunacağı gaz kaynağını yanında taşıdığı koruyucu sistemdir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Basınç

Basınç, bir yüzeye etki eden kuvvetin yüzey alanına oranıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Basınç kaybı

Basınç kaybı, akışkan bir hat boyunca ilerlerken sürtünme ve yerel dirençler nedeniyle kullanılabilir basıncın azalmasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Basınçlandırma

Basınçlandırma, yangın güvenliğinde korunacak hacimde çevresine göre basınç farkı oluşturarak duman girişini sınırlamaya yönelik sistemdir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Basınç düşürücü

Basınç düşürücü, girişteki akışkan basıncını kullanım noktasının gerektirdiği daha düşük düzeye düzenleyen elemandır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Basınçlı hava tüpü

Basınçlı hava tüpü, uygun nitelikteki havayı basınç altında depolayan kaptır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Batarya

Batarya, elektrik enerjisini kimyasal biçimde depolayıp gerektiğinde sağlayan hücre veya hücre grubudur.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

BLEVE

BLEVE, basınç altında bulunan ve atmosfer basıncındaki kaynama sıcaklığının üzerinde olan sıvının kabı aniden bütünlüğünü kaybettiğinde hızlı buharlaşma ve genleşmeyle oluşan fiziksel patlamadır.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Boğma

Boğma, söndürmede yanmanın sürmesi için gereken oksitleyicinin yakıta erişimini sınırlama yaklaşımıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Bölgelendirme

Bölgelendirme, olay alanını risk, görev veya erişim koşullarına göre anlamlı bölümlere ayırmaktır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Can yeleği

Can yeleği, suda yüzdürme desteği ve ürünün tasarımına göre kullanıcının konumunu desteklemek amacıyla giyilen donanımdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Çekvalf

Çekvalf, akışkanın belirli yönde geçmesine izin verirken ters akışı sınırlamak için kullanılan vana elemanıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Çıkrık

Çıkrık, hortum veya halatın düzenli biçimde sarılmasını ve gerektiğinde açılmasını sağlayan döner taşıma düzenidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Çökme

Çökme, bir yapı, yapı parçası veya zeminin taşıma ve bütünlük koşullarını kaybederek yer değiştirmesi ya da yıkılmasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Çökme bölgesi

Çökme bölgesi, yapı parçalarının düşmesi, devrilmesi veya yayılması nedeniyle erişimin sınırlandırıldığı tehlikeli alandır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Dağıtıcı

Dağıtıcı, bir ana su hattından gelen akışı birden fazla çıkışa ayıran bağlantı ekipmanıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Dekontaminasyon

Dekontaminasyon, insan, ekipman veya yüzey üzerindeki tehlikeli kirleticinin uzaklaştırılması ya da etkisinin azaltılmasına yönelik işlemlerdir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Deluge sistemi

Deluge sistemi, açık boşaltma elemanlarına bir kontrol vanasının açılmasıyla topluca su sağlayan sabit söndürme düzenidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Deprem

Deprem, yer içinde açığa çıkan enerjinin dalgalar hâlinde yayılmasıyla oluşan sarsıntıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Dirençlilik

Dirençlilik, toplumun veya sistemin tehlikelere dayanma, değişen koşullara uyum sağlama ve temel işlevlerini sürdürüp yeniden kurabilme kapasitesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Duman

Duman, yanma ve ısıl ayrışma sırasında oluşan gazların, sıvı damlacıklarının ve katı parçacıkların hava içindeki karışımıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Duman damperi

Duman damperi, havalandırma veya duman kontrol hatlarında dumanın geçişini yönetmek üzere kullanılan hareketli kontrol elemanıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Duman dedektörü

Duman dedektörü, dumanın belirli fiziksel özelliklerine duyarlı yangın algılama elemanıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Duman kontrolü

Duman kontrolü, yangında dumanın bina içindeki yayılımını ve birikimini sınırlamak veya yönetmek için kullanılan önlemler bütünüdür.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Duman tahliyesi

Duman tahliyesi, dumanın belirli bir hacimden doğal açıklıklar veya mekanik sistemlerle uzaklaştırılmasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Düşüş durdurma

Düşüş durdurma, düşmeye başlayan kişinin hareketini uygun donanımla durdurmayı amaçlayan koruma sistemidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Düğüm

Düğüm, halatın bağlantı, birleştirme veya belirli bir işlev için düzenlenmiş biçimidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Eğitim tatbikatı

Eğitim tatbikatı, görevlerin ve planların kontrollü bir senaryo üzerinden uygulanmasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Ekip amiri

Ekip amiri, kendisine verilen ekibin görevlerini kurumun yetki ve sorumluluk düzeni içinde yöneten kişidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Ekip koordinasyonu

Ekip koordinasyonu, farklı görevlerin zaman, alan ve bilgi bakımından birbirini destekleyecek şekilde düzenlenmesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Elektrik yangını

Elektrik yangını, elektrikli donanımla ilişkili yangınları anlatan günlük ifadedir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Emiş hattı

Emiş hattı, pompanın akışkanı su kaynağından aldığı giriş hattıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Emiş süzgeci

Emiş süzgeci, pompa girişine iri yabancı maddelerin ulaşmasını sınırlayan elemandır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Emniyet kemeri

Emniyet kemeri, kullanıcıyı konumlandırma veya düşmeye karşı koruma amacıyla kullanılan vücut donanımları için genel bir ifadedir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Enkaz

Enkaz, yıkılmış veya ağır hasar görmüş yapı ve nesnelerin oluşturduğu kalıntılardır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Enkaz arama

Enkaz arama, yıkıntı içindeki kişilerin konumunu belirlemeye yönelik sistemli çalışmadır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Gaz dedektörü

Gaz dedektörü, belirli gazların varlığına veya derişimine duyarlı algılama cihazıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Gaz ölçüm cihazı

Gaz ölçüm cihazı, sensörlerinin kapsamındaki gazları veya oksijen düzeyini sayısal olarak değerlendiren donanımdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Gaz sızdırmaz elbise

Gaz sızdırmaz elbise, belirlenmiş deney ve kullanım koşullarında gaz girişini sınırlayacak biçimde tasarlanmış kimyasal koruyucu giysidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Gönüllü itfaiyeci

Gönüllü itfaiyeci, belirli bir teşkilatın eğitim ve görevlendirme düzeni içinde gönüllü hizmet veren kişidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Güvenli bölge

Güvenli bölge, belirli bir olayda değerlendirilmiş tehlikelerden korunmak için ayrılan alandır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Güvenlik bilgi formu

Güvenlik bilgi formu, kimyasal ürünün tehlikeleri, maruziyet ve güvenli yönetim bilgilerini düzenli başlıklarda sunan belgedir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Haberleşme

Haberleşme, ekipler ve komuta birimleri arasında göreve ilişkin bilgi alışverişidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Halat koruyucu

Halat koruyucu, halatın keskin, pürüzlü veya aşındırıcı yüzeylerle temas etkisini azaltmak amacıyla kullanılan yardımcı donanımdır.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Hava yönetimi

Hava yönetimi, solunum cihazındaki mevcut kaynağın görev, dönüş ve beklenmeyen durumlar için planlı kullanılmasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Havalandırma

Havalandırma, havanın bir hacme girip çıkmasıdır; doğal açıklıklarla veya mekanik cihazlarla gerçekleşebilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Hidrolik kesici

Hidrolik kesici, hidrolik güç yardımıyla uygun malzemeleri kesmek için kullanılan teknik kurtarma aletidir.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Hidrolik ram

Hidrolik ram, doğrusal hareketle itme veya açıklık oluşturma kuvveti sağlayan kurtarma ekipmanıdır.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Hidrolik güç ünitesi

Hidrolik güç ünitesi, kurtarma aletlerinin çalışması için basınçlı hidrolik akış sağlayan kaynaktır.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Hortum

Yangın hortumu, su veya uygun söndürme akışkanını kaynaktan kullanım noktasına taşıyan esnek iletim elemanıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Hortum köprüsü

Hortum köprüsü, geçiş güzergâhında bulunan hortumun araç veya diğer geçiş etkilerinden korunmasına yardımcı düzenektir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Hortum rakoru

Hortum rakoru, hortumları birbirine veya pompa, lans ve diğer donanıma bağlayan bağlantı parçasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Isı

Isı, sıcaklık farkı nedeniyle bir sistemden diğerine aktarılan enerjidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Isı açığa çıkış hızı

Isı açığa çıkış hızı, yanmanın birim zamanda çevreye verdiği enerji miktarıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Isı dedektörü

Isı dedektörü, sıcaklıkla ilişkili değişimleri algılayıp yangın alarm sistemine bilgi ileten algılama elemanıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Isıl ışınım

Isıl ışınım, ısı enerjisinin elektromanyetik dalgalar aracılığıyla aktarılmasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Isıl iletim

Isıl iletim, ısı enerjisinin madde içinde veya temas eden maddeler arasında aktarılmasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Isıl taşınım

Isıl taşınım, hareket eden gaz veya sıvının ısı enerjisini başka bir yere taşımasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Islak borulu sistem

Islak borulu sistem, normal bekleme durumunda borularında su bulunan otomatik yağmurlama sistemidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İhbar

İhbar, acil yardım gerektiren bir olayın yetkili çağrı merkezine bildirilmesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İhbar butonu

İhbar butonu, yangını fark eden kişinin alarm sistemini elle devreye sokmasını sağlayan elemandır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İkincil arama

İkincil arama, ilk aramadan sonra alanın yeniden ve sistemli biçimde kontrol edilmesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İlk müdahale

İlk müdahale, olayın başlangıcında veya olay yerine ilk ulaşan ekip tarafından yapılan öncelikli çalışmalardır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İlk yardım

İlk yardım, sağlık ekibi ulaşıncaya kadar yaşamı korumak ve durumun kötüleşmesini önlemek amacıyla olay yerindeki imkânlarla yapılan ilaçsız uygulamalardır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İstasyon

İstasyon, itfaiye personelinin, araçlarının ve görev donanımının hazır tutulduğu hizmet noktasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İtfaiye bağlantı ağzı

İtfaiye bağlantı ağzı, binanın sabit sulu yangın tesisatına itfaiye araçlarından su desteği verilebilmesi için düzenlenmiş bağlantıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İtfaiye Eri Ne Demek? Kısa Tanım ve Görev Alanı

İtfaiye eri, belediye itfaiye teşkilatındaki personel unvanlarından biridir. Söndürme ve kurtarma çalışmalarında ekip düzeni içinde kendisine verilen görevleri yerine getirir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İtfaiye pompası

İtfaiye pompası, yangınla mücadelede suya enerji aktararak istenen akış ve basıncın sağlanmasına yardımcı olan pompadır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İtfaiye santrali

İtfaiye santrali, birimin haberleşme ve ekiplerle bilgi akışını destekleyen iletişim noktasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İyileştirme

İyileştirme, afet sonrasında yaşam koşullarının, hizmetlerin ve toplumsal işleyişin yeniden kurulmasına yönelik çalışmalardır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Jeneratör

Jeneratör, mekanik enerjiden elektrik üretmeye yarayan düzendir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kaçış yolu

Kaçış yolu, binanın herhangi bir noktasından güvenli çıkışa ulaşmak için izlenen güzergâhın bütünüdür.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kaçış merdiveni

Kaçış merdiveni, tahliye güzergâhının katlar arasındaki düşey bölümünü oluşturan merdivendir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kaçış uzaklığı

Kaçış uzaklığı, bir noktadan ilgili çıkışa kadar kaçış güzergâhı boyunca değerlendirilen mesafedir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kapasite

Kapasite, bir görevi yerine getirmek için kullanılabilecek insan, bilgi, araç, malzeme ve organizasyon imkânlarının bütünüdür.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kapalı alan

Kapalı alan, çalışanların sürekli bulunması için tasarlanmamış ve giriş çıkışı sınırlı olabilen çalışma hacmidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Karabina

Karabina, halat ve emniyet düzenlerinde parçalar arasında bağlantı kuran açılır kapılı donanımdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Karbonmonoksit

Karbonmonoksit, karbon içeren yakıtların eksik yanmasıyla oluşabilen renksiz ve kokusuz zehirli gazdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Karbondioksit

Karbondioksit, CO₂ formülüyle gösterilen bir gazdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kavitasyon

Kavitasyon, sıvıda yerel basıncın düşmesiyle oluşan buhar boşluklarının daha yüksek basınçlı bölgede çökmesi olayıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

KBRN

KBRN, kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer tehlikeleri birlikte adlandıran kısaltmadır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kentsel arama kurtarma

Kentsel arama kurtarma, özellikle çökmüş veya ağır hasarlı yapılarda kişilerin bulunması ve güvenli biçimde çıkarılmasına yönelik uzmanlaşmış çalışmalardır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kimyasal koruyucu elbise

Kimyasal koruyucu elbise, belirli kimyasal maruziyetlere karşı vücudu korumak için tasarlanmış giysidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kişisel koruyucu donanım

Kişisel koruyucu donanım (KKD), kullanıcıyı belirli sağlık ve güvenlik risklerinden korumak üzere giyilen veya taşınan donanımdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Komuta

Komuta, olayın hedeflerini belirleyen ve ekiplerin görevlerini yetki, sorumluluk ve haberleşme düzeni içinde yönlendiren yönetim işlevidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Komuta aracı

Komuta aracı, olay yönetimini sahaya yakın bir noktada yürütmek için haberleşme ve çalışma altyapısı sağlayan özel görev aracıdır.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kombine kurtarma aleti

Kombine kurtarma aleti, kesme ve ayırma işlevlerini aynı gövdede birleştiren motorlu veya hidrolik kurtarma donanımıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kontaminasyon

Kontaminasyon, bir kişinin, nesnenin veya çevrenin tehlikeli bir maddeyle kirlenmesidir.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kor

Kor, yanma sırasında veya sonrasında yüksek sıcaklığını koruyan, ışık yayabilen katı yakıt parçasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Koruyucu başlık

İtfaiyeci koruyucu başlığı, başın ve boynun uygun bölgelerinde ısıl korumayı tamamlayan özel giysidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Köpük

Yangın söndürme köpüğü, uygun köpük çözeltisinin gazla birleşmesiyle oluşan kabarcıklı söndürme ortamıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Köpük konsantresi

Köpük konsantresi, belirlenen oranda suya katılarak söndürme çözeltisi hazırlanan yoğunlaştırılmış üründür.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Köpük çözeltisi

Köpük çözeltisi, su ile köpük konsantresinin ürün için belirlenen hacim oranında hazırlanmış karışımıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Köpük lansı

Köpük lansı, hazırlanmış köpük çözeltisini uygun akış ve dağılımla uygulamaya yarayan hortum ucu ekipmanıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Köpük oranlayıcı

Köpük oranlayıcı, su akışına belirlenen miktarda köpük konsantresi katan cihaz veya sistemdir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kuru borulu sistem

Kuru borulu sprinkler sistemi, normal bekleme durumunda dağıtım borularında basınçlı hava veya uygun gaz bulunan sulu söndürme sistemidir.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kuru kimyevi toz

Kuru kimyevi toz, uygun kimyasal bileşiklerden hazırlanmış ince parçacıklı yangın söndürme maddesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kurtarma

Kurtarma, tehlike altındaki kişiye ulaşılması, bulunduğu durumdan çıkarılması ve güvenli alana aktarılmasına yönelik çalışmadır.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kurtarma halatı

Kurtarma halatı, insan veya ekipman yükünün taşınması, konumlandırılması ya da emniyete alınması için uygun teknik özellikleri bulunan halattır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kurtarma üçayağı

Kurtarma üçayağı, dikey erişim noktası üzerinde uygun bir üst bağlantı oluşturmak için kullanılan taşınabilir destek düzenidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kurtarma yastığı

Kurtarma yastığı, basınçlı havayla genişleyerek yük kaldırmaya veya kontrollü yer değiştirmeye yardım eden pnömatik donanımdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Lojistik

Afet ve itfaiyecilikte lojistik, müdahalenin sürdürülebilmesi için gereken malzeme, personel desteği, ulaşım, ikmal ve hizmetlerin düzenlenmesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Makara

Makara, halatın üzerinden ilerlediği döner tekerlek yardımıyla kuvvetin yönünü değiştiren veya çekme sistemine katılan donanımdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Maruziyet Ne Demek? Anlamı, Türleri ve Örnekleri

Maruziyet, bir etkenin etkisine açık olma veya o etkenle temas etme durumudur. Dumanı solumak, gürültülü bir ortamda bulunmak ya da tehlikenin etkileyebileceği bir bölgede yaşamak farklı maruziyet örnekleridir.

4 dk okuma•5 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Maske uyumu

Maske uyumu, sıkı oturan bir solunum maskesinin kullanıcı yüzünde gerekli sızdırmazlığı sağlayabilmesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Monitör

Monitör, büyük miktarda suyu veya köpük çözeltisini belirli bir yöne göndermek için kullanılan, sabit ya da taşınabilir yangın müdahale donanımıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Motopomp

Motopomp, motorla çalışan taşınabilir pompadır; yangın suyu temininde veya uygun model seçildiğinde su tahliyesinde kullanılır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Müdahale

Müdahale, afet veya acil durumda canı korumak, tehlikeyi kontrol etmek ve acil ihtiyaçları karşılamak için yürütülen faaliyetlerdir.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Müdahale planı

Müdahale planı, afet ve acil durumda görevleri, sorumlulukları, kaynakları ve koordinasyonu önceden belirleyen çalışma düzenidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Negatif basınçlı havalandırma

Negatif basınçlı havalandırma, bir bölgedeki havanın mekanik olarak dışarı çekilmesiyle duman veya kirleticilerin uzaklaştırılmasını hedefler.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Oksitleyici

Oksitleyici, başka maddelerin yanmasını başlatabilen veya şiddetlendirebilen kimyasal özelliktir; yanıcı olmakla aynı anlama gelmez.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Oksijen yetersizliği

Oksijen yetersizliği, solunan ortamda oksijenin güvenli solunum için yeterli olmamasıdır; özellikle kapalı alanlarda ciddi tehlike oluşturur.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Olay komutanı

Olay komutanı, olay yönetim sisteminde hedefleri belirleyen ve müdahalenin genel yönetimini üstlenen sorumluyu ifade eder.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Olay yeri güvenliği

Olay yeri güvenliği, yaralıya veya tehlikeye yaklaşmadan önce kişileri tehdit eden risklerin belirlenmesi ve güvenli yardım şartlarının sağlanmasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Orman yangını

Orman yangını, orman ekosistemindeki yanıcı maddeleri etkileyerek açık alanda yayılma eğilimi gösteren kontrol dışı yanma olayıdır.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Önleme

Önleme, yangın veya acil durumun ortaya çıkmasını engellemek için tehlike kaynaklarına yönelik önceden alınan tedbirlerdir.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Parlama

Parlama, yanıcı buhar veya gazın uygun koşullarda hızla alev alması için kullanılan terimdir; parlama noktasıyla aynı kavram değildir.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Pasif yangın güvenliği

Pasif yangın güvenliği, yapının tasarımı ve yapı elemanlarıyla yangının yayılmasını sınırlayan ve güvenli tahliyeyi destekleyen önlemlerdir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Patlama

Patlama, enerjinin çok kısa sürede açığa çıkmasıyla basınç etkisi oluşturabilen olaydır; her patlamanın kaynağı aynı değildir.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Patlayıcı atmosfer

Patlayıcı atmosfer, yanıcı gaz, buhar, sis veya tozun hava ile oluşturduğu ve tutuşma sonrasında yanmanın yayılabildiği karışımdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Periyodik kontrol

Periyodik kontrol, iş ekipmanının güvenli kullanım koşullarını yetkili kişilerce belirli aralıklarla muayene, deney veya testlerle değerlendirmektir.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Piroliz

Piroliz, bir maddenin ısı etkisiyle kimyasal olarak ayrışmasıdır. Yangında yakıt oluşumu ve tutuşmayla ilişkisini öğrenin.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Pompa

Pompa, sıvıya enerji kazandırarak taşınmasını sağlayan makinedir. İtfaiyede su temini, basınçlandırma ve tahliyede kullanılır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Pozitif basınçlı havalandırma

Pozitif basınçlı havalandırma, fanla hava verilerek belirlenen çıkış yönünde akış oluşturulmasıdır; yangın davranışıyla birlikte planlanır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Risk

Risk, tehlikenin zarar doğurma olasılığı ve sonuçlarıyla ilgilidir. Tehlike, maruziyet ve mevcut önlemler birlikte değerlendirilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Risk azaltma

Risk azaltma, afetlerin ve tehlikeli olayların yol açabileceği kayıpları azaltmak için olay öncesinde yürütülen planlı çalışmalardır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Risk değerlendirmesi

Risk değerlendirmesi; tehlikelerin belirlenmesi, risklerin analiz edilmesi ve kontrol önlemlerinin kararlaştırılması sürecidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Röle pompalama

Röle pompalama, uzak su kaynağından iletimde pompaların seri biçimde birbirini beslemesidir. Basınç kayıpları ve debi birlikte hesaplanır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Sabit söndürme sistemi

Sabit söndürme sistemi, belirli bir yapı veya tehlikeyi korumak üzere kalıcı kurulan tesisattır. Otomatik ve elle çalışan türleri bulunur.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Sedye

Sedye, hasta veya yaralının taşınmasını destekleyen donanımdır. Uygun tür seçimi, sabitleme ve ekip uyumu güvenli taşımanın parçalarıdır.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Sepet sedye

Sepet sedye, çevreleyici gövdesiyle yaralının kurtarma sırasında taşınmasını destekler. Askıya alma uygunluğu modeline göre doğrulanır.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Sıcak bölge

Sıcak bölge, KBRN olaylarında kirlenmenin ve doğrudan tehlikenin bulunduğu alandır. Sınırları ölçüm ve olay koşullarına göre belirlenir.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Sıcaklık

Sıcaklık, bir maddenin termal durumunu ifade eder. Isı enerjisi ve yangının ısı açığa çıkış hızıyla aynı büyüklük değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Soğuk bölge

Soğuk bölge, KBRN olaylarında kirlenmesi beklenmeyen destek alanıdır. Tıbbi yardım ve lojistik, kirli alanlardan kontrollü ayrılır.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Soğutma

Soğutma, yanan maddeden veya sıcak ortamdan ısı uzaklaştırarak yanmayı sürdürmeye elverişli koşulları azaltan söndürme yaklaşımıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Söndürme ajanı

Söndürme ajanı, yangını kontrol etmek veya söndürmek için kullanılan maddedir. Seçim yangın türü, ortam ve ekipman uyumuna dayanır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Söndürme battaniyesi

Söndürme battaniyesi, uygun küçük yangınlarda alevin havayla temasını sınırlamak için kullanılan özel yangın güvenliği örtüsüdür.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Sprinkler

Sprinkler, otomatik yağmurlama sisteminde suyu tasarlanan alana dağıtan söndürme başlığıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Stabilizasyon

Stabilizasyon, araç, yük veya yapı parçasının kurtarma sırasında istenmeyen hareketini sınırlandıran destekleme ve sabitleme işlemidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Su darbesi

Su darbesi, boru veya hortum içindeki su akışının hızla değişmesi sonucunda oluşan geçici basınç dalgasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Su ikmali

Su ikmali, yangınla mücadelede ihtiyaç duyulan suyun uygun kaynaklardan sağlanması ve müdahale boyunca sürekliliğinin korunmasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Su sisi

Su sisi, suyun çok küçük damlacıklar hâlinde dağıtıldığı söndürme yaklaşımıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Su tahliye pompası

Su tahliye pompası, bir yerde biriken suyu başka bir noktaya aktarmak için kullanılan pompadır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Tahliye

Tahliye, insanların tehlike bulunan veya tehlikeden etkilenebilecek bir alandan daha güvenli bir yere yönlendirilmesidir.

2 dk okuma•3 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Tahliye planı

Tahliye planı, acil durumda insanların nasıl ve hangi güzergâhlardan güvenli alana ulaşacağını gösteren düzenlemedir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Tehlike

Tehlike, insanlara, yapılara, çevreye veya faaliyetlere zarar verme potansiyeli taşıyan olay, kaynak ya da durumdur.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Tehlikeli madde

Tehlikeli madde, özellikleri ve maruziyet koşulları nedeniyle insan sağlığına, çevreye veya fiziksel güvenliğe zarar verebilen maddedir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Teknik kurtarma

Teknik kurtarma, kazazedenin bulunduğu tehlikeli veya erişimi güç ortamdan çıkarılması için özel bilgi, ekipman ve ekip düzeni gerektiren çalışmaları kapsar.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Telsiz

Telsiz, radyo dalgalarıyla kablosuz ses veya veri iletişimi sağlayan cihazdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

THSC Açılımı Nedir? Temiz Hava Solunum Cihazı

THSC, “temiz hava solunum cihazı” ifadesinin kısaltmasıdır. Tüpteki solunabilir havayı sağlayan açık devre sistem, kullanıcının ortam havasından bağımsız solumasına imkân verir.

7 dk okuma•7 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Termal kaçak

Termal kaçak, bir batarya hücresinde üretilen ısının uzaklaştırılabilenden fazla hâle gelmesiyle sıcaklık ve tepkimelerin kendini hızlandırdığı kontrolsüz süreçtir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Toplanma alanı

Toplanma alanı, afet ve acil durum sonrasında insanların tehlikeli bölgeden uzaklaşarak bir araya gelebileceği önceden belirlenmiş alandır.

2 dk okuma•3 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Triyaj

Triyaj, birden fazla yaralı veya hastanın değerlendirilerek müdahale ve sevk önceliklerinin belirlenmesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Üst patlama sınırı

Üst patlama sınırı, belirli koşullarda bir yanıcı gaz veya buharın hava içindeki yanmayı sürdürebilen en yüksek derişim sınırıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yakıt

Yakıt, yanma sürecinde enerji açığa çıkaran yanıcı maddedir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın

Yangın, kontrol dışında gelişerek cana, mala veya çevreye zarar verebilen yanma olayıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın bölmesi

Yangın bölmesi, yangının ve dumanın yapı içinde yayılmasını sınırlamak amacıyla uygun dayanım özelliklerine sahip yapı elemanlarıyla ayrılmış bölümdür.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın damperi

Yangın damperi, havalandırma kanalının yangın bölmesini geçtiği noktada yangının kanal üzerinden yayılmasını sınırlamak için kullanılan kapatma elemanıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın dolabı

Yangın dolabı, sabit sulu söndürme tesisatının hortum ve su verme donanımını barındıran bölümüdür.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın kapısı

Yangın kapısı, yangın ve dumanın yayılmasını sınırlandırmak amacıyla belirli performans özellikleriyle tasarlanmış kapı sistemidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın yükü

Yangın yükü, bir yapı bölümündeki yanıcı maddelerin açığa çıkarabileceği enerjiyle ilişkili bir büyüklüktür.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın üçgeni

Yangın üçgeni, yanmanın gerçekleşmesi için gerekli yakıt, oksitleyici ve ısı unsurlarını gösteren temel modeldir.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın tetrahedronu

Yangın tetrahedronu, yakıt, ısı, oksitleyici ve engellenmemiş kimyasal zincirleme tepkimeyi birlikte gösteren yanma modelidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangına dayanım

Yangına dayanım, bir yapı elemanının yangın etkisi altında gerekli işlevlerini belirli koşullarda sürdürebilmesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Zarar görebilirlik

Zarar görebilirlik, insanların, yapıların veya sistemlerin bir tehlikenin etkileri karşısında zarar görmeye yatkınlığını ifade eder.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Zincirleme reaksiyon

Zincirleme reaksiyon, bir kimyasal tepkimede oluşan etkin parçacıkların sonraki tepkimeleri sürdürmesiyle devam eden süreçtir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yanma

Yanma, yakıtın bir oksitleyiciyle tepkimeye girerek ısı açığa çıkardığı kimyasal süreçtir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Alevli yanma

Alevli yanma, yakıt ile oksitleyicinin gaz fazındaki tepkimesinin alev bölgesi oluşturarak gerçekleşmesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Korlu yanma

Korlu yanma, katı yakıtın yüzeyinde alev oluşmadan, kızgınlığın görülebildiği yanma biçimidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Katı yanıcı

Katı yanıcı, bulunduğu koşullarda katı hâlde olan ve yanmaya katılabilen malzemedir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Sıvı yanıcı

Sıvı yanıcı, uygun koşullarda yanıcı buhar çıkararak yanmaya katılabilen sıvıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Gaz yanıcı

Gaz yanıcı, gaz hâlinde bulunduğunda uygun oksitleyici ve tutuşturma koşulları altında yanabilen maddedir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Oksijen

Oksijen, normal yanma olaylarının büyük bölümünde oksitleyici olarak görev yapan gazdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Tutuşturma kaynağı

Tutuşturma kaynağı, yanıcı maddenin veya karışımın yanmasını başlatabilecek enerjiyi sağlayan etkendir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Tutuşma sıcaklığı

Tutuşma sıcaklığı, belirtilen koşullarda bir maddenin tutuşmasının gerçekleştiği sıcaklığı anlatan terimdir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yavaş oksitlenme

Yavaş oksitlenme, bir maddenin oksijenle görece düşük hızda tepkimeye girmesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kendiliğinden tutuşma

Kendiliğinden tutuşma, dışarıdan kıvılcım veya alev uygulanmadan yanmanın başlamasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Hızlı yanma

Hızlı yanma, eğitim terminolojisinde belirgin ısı ve çoğu zaman ışık, alev ya da duman oluşumuyla gelişen yanmayı anlatır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Sıcak yüzey

Sıcak yüzey, çevresindeki yanıcı maddelere ısı aktararak tutuşmaya katkıda bulunabilen yüzeydir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kıvılcım

Kıvılcım, küçük bir sıcak parçacık veya kısa elektriksel boşalma biçiminde enerji taşıyan oluşumdur.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Statik elektrik

Statik elektrik, maddelerin yüzeylerinde elektrik yükünün birikmesi durumudur.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Elektrik arkı

Elektrik arkı, iki nokta arasında iyonlaşmış ortam üzerinden elektrik akımının aktığı yüksek enerjili boşalmadır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Aşırı yükleme

Aşırı yükleme, bir elektrik devresinden tasarımının ve taşıma kapasitesinin üzerinde akım çekilmesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Topraklama

Topraklama, elektrik sisteminin belirli noktalarının uygun iletken düzenekle toprağa bağlanmasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Sürtünme ısısı

Sürtünme ısısı, birbirine göre hareket eden yüzeylerde mekanik enerjinin ısıya dönüşmesiyle oluşur.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Açık alev

Açık alev, çevresindeki hava ve malzemelerle doğrudan etkileşebilen alevdir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Sirayet

Sirayet, yangının başladığı malzemeden başka malzemeye, bölümden başka bölüme veya bir yapıdan diğerine yayılmasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

A sınıfı yangın

A sınıfı yangın, odun, kâğıt ve benzeri genel olarak kor oluşturan katı yanıcıların yangınıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

B sınıfı yangın

B sınıfı yangın, yanıcı sıvılarla ilişkilendirilen yangın sınıfıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

C sınıfı yangın

C sınıfı yangın, Türkiye’de kullanılan sınıflandırmada yanıcı gazların yangınıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

D sınıfı yangın

D sınıfı yangın, yanabilen metallerin yangınıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Akaryakıt

Akaryakıt, motorlarda veya ısı üretiminde kullanılan sıvı yakıtlar için kullanılan genel addır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Benzin

Benzin, kıvılcımla ateşlemeli motorlarda kullanılan, kolay buharlaşan sıvı hidrokarbon karışımıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Motorin

Motorin, sıkıştırmayla ateşlemeli dizel motorlarda kullanılan sıvı yakıttır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Fuel-oil

Fuel-oil, petrol işleme ürünlerinden elde edilen ve özellikle ısı veya enerji üretiminde kullanılan sıvı yakıtların adıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

LPG

LPG, sıvılaştırılmış petrol gazıdır; başlıca propan ve bütan gibi hidrokarbonları içeren yakıt karışımlarını anlatır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Doğalgaz

Doğalgaz, büyük bölümü metandan oluşan yanıcı gaz karışımıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Propan

Propan, C3H8 formüllü yanıcı bir hidrokarbon gazıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Bütan

Bütan, dört karbon atomlu yanıcı hidrokarbonların adıdır; n-bütan ve izobütan farklı yapılara sahiptir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Metan

Metan, CH4 formüllü yanıcı gazdır ve doğalgazın başlıca bileşenidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Hidrojen

Hidrojen, çok düşük yoğunluklu ve yanıcı bir gazdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Asetilen

Asetilen, metal kaynak ve kesme işlemlerinde yakıt olarak kullanılan yanıcı bir gazdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Alkol

Alkol, tek bir üründen çok kimyasal bir madde grubunu anlatır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Aseton

Aseton, kolay buharlaşabilen ve suyla karışabilen yanıcı bir çözücüdür.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Süblimleşme

Süblimleşme, katı bir maddenin arada sıvı hâl oluşturmadan gaz fazına geçmesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Buharlaşma

Buharlaşma, sıvının gaz fazına geçmesidir ve yalnız kaynama sıcaklığında gerçekleşmez.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Erime

Erime, katı maddenin sıvı hâle geçmesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yanma ürünleri

Yanma ürünleri, yakıtın kimyasal tepkimesi sonucunda ortaya çıkan gaz, buhar ve parçacıklardır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Duman gazı

Duman gazı, yangın ve yanma ortamındaki gaz karışımını ifade eder.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Zehirleyici gaz

Zehirleyici gaz, insan vücuduna alındığında toksik etki oluşturabilen gazdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Boğucu gaz

Boğucu gaz, dokulara yeterli oksijen ulaşmasını engelleyebilen gazları anlatan genel bir terimdir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kimyasal tehlike

Kimyasal tehlike, bir maddenin fiziksel veya sağlıkla ilgili özellikleri nedeniyle zarar verme potansiyelidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Çökme tehlikesi

Çökme tehlikesi, bir yapının, yapı parçasının veya desteklenen kütlenin taşıma bütünlüğünü kaybederek hareket etme potansiyelidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Elektrik tehlikesi

Elektrik tehlikesi, elektrik enerjisinin çarpılma, yanık, ark veya yangın gibi zararlara yol açabilme potansiyelidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Isıl genleşme

Isıl genleşme, malzemenin sıcaklık değişimiyle boyutlarının değişmesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Su ile soğutma

Su ile soğutma, suyun ısı alması sayesinde yakıtın, gazların veya ısınmış bir yüzeyin sıcaklığını azaltma yaklaşımıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Buharlaşma ısısı

Buharlaşma ısısı, bir sıvıyı gaz fazına geçirmek için gereken enerjiyle ilgilidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Su buharı

Su buharı, suyun gaz hâlidir; çoğunlukla görünmez. Beyaz buhar bulutu ise genellikle yoğunlaşmış sıvı damlacıklarından oluşur.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Dolu jet

Dolu jet, suyun mümkün olduğunca bütünlüklü bir akış hâlinde hedefe gönderilmesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Püskürtme

Püskürtme, sıvının bir çıkış düzeninden geçirilerek damlalara ayrılması ve bir alana dağıtılmasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Damlacık

Damlacık, sıvının küçük ve ayrı bir hacim birimidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Köpük genleşme oranı

Üretilen köpük hacminin kullanılan köpük çözeltisi hacmine oranıdır. Konsantrenin suya katılma yüzdesiyle karıştırılmaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Köpük karışım oranı

Konsantrenin çözelti içindeki oranıdır. Uygun değer yakıt, ürün onayı ve oranlama ekipmanına göre seçilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Ağır köpük

Düşük genleşmeli köpük için kullanılan addır. Bir köpüğün uygunluğu yalnız bu sınıfa değil, ürünün yakıta ilişkin performansına da bağlıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Orta köpük

Orta genleşmeli köpüğü anlatır. Genleşme sınıfı, köpük üretim ekipmanı ile çözeltinin birlikte değerlendirilmesini gerektirir.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Hafif köpük

Yüksek genleşmeli köpük için kullanılan addır. Hacim doldurma davranışı, düşük genleşmeli köpük uygulamasından farklıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Proteinli köpük

Protein esaslı bileşenlerle üretilmiş konsantreden elde edilen köpük ailesidir. Ürün etiketi ve yakıt uyumluluğu ayrıca incelenir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Floroprotein köpük

Protein esaslı yapı ve florlu bileşenleri birlikte kullanan köpük ailesidir. Kimyasal içeriği ve çevresel kısıtları güncel ürün belgesinden kontrol edilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

AFFF

Sulu film oluşturabilen köpük konsantresi ailesinin kısaltmasıdır. Adı tek başına bütün yakıtlara uygunluk veya güncel çevresel kabul göstermez.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Alkole dayanıklı köpük

Su ile karışan belirli yakıtlara karşı dayanım sağlayacak şekilde formüle edilmiş köpüktür. Dayanımın kapsamı ürün onayından okunmalıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Sentetik köpük

Sentetik yüzey aktif bileşenlerden hazırlanan köpük ailesidir. Genleşme ve yakıt uyumluluğu ürünlere göre değişebilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Köpük örtüsü

Yakıt yüzeyinde oluşan köpük tabakasıdır. Sürekliliği ve bozulması, buhar baskılama ve yeniden tutuşma açısından önemlidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Köpük drenajı

Köpük yapısındaki sıvının zamanla ayrılmasıdır. Köpüğün kalıcılığını değerlendirmede kullanılan özelliklerden biridir.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Köpük jeneratörü

Köpük çözeltisini hava ile birleştirerek köpük üreten cihazdır. Oranlayıcıyla aynı görevde değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Köpük emiş hortumu

Konsantreyi depodan veya kaptan oranlama düzenine taşıyan hattır. Uyumsuz bağlantı veya hava alma, karışımı etkileyebilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Köpük tankı

Köpük konsantresini depolayan haznedir. Su tankıyla karıştırılmaz; malzeme ve temizlik uyumluluğu ürün talimatıyla değerlendirilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Köpük monitörü

Köpüğü yönlendirilmiş yüksek debili akışla uygulayan donanımdır. Monitör, oranlama ve köpük üretme düzeniyle birlikte ele alınır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

ABC tozu

A, B ve C yangın sınıfları için uygunluğu belirtilmiş kuru kimyevi tozdur. D sınıfı metal yangını tozunun yerine kullanılacağı varsayılmaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

BC tozu

B ve C sınıflarında kullanılmak üzere tanımlanmış kuru kimyevi tozdur. ABC işaretli ürünle aynı kullanım kapsamına sahip değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

D sınıfı toz

Belirli yanıcı metaller için geliştirilmiş özel söndürücü tozdur. Metal türleri arasında da uygunluk kontrolü gerekir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Söndürücü kalıntısı

Söndürme maddesinin uygulama sonrasında yüzeyde veya donanımda bıraktığı artıktır. Temizlik ve ekipman yeniden kullanımı açısından değerlendirilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yeniden tutuşma

Söndürülmüş görünen maddenin tekrar yanmaya başlamasıdır. Isı birikimi, yakıt ve uygun atmosferin sürmesiyle ilişkili olabilir.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Taşınabilir söndürücü

Elle taşınarak ilk müdahalede kullanılabilecek söndürme cihazıdır. Etiketteki yangın sınıfı, kapasite ve kullanım sınırları birlikte okunur.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Tekerlekli söndürücü

Tekerlekli taşıyıcı üzerinde hareket ettirilen yangın söndürme cihazıdır. Daha büyük hazne, her yangına uygunluk anlamına gelmez.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Söndürücü etiketi

Cihazın madde türü, kullanım alanı ve temel talimatlarını gösteren bilgi yüzeyidir. Renk veya görünüm, etiket bilgisinin yerine geçmez.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Söndürücü manometresi

Cihazın basınç durumunu gösteren ölçektir. Uygun görünen basınç tek başına cihazın bütün bakım koşullarını sağladığını kanıtlamaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Emniyet pimi

Söndürücü kumandasının istem dışı çalışmasını önlemeye yardımcı parçadır. Yerinden çıkmış veya hasarlı olması kontrol gerektirir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Söndürücü hortumu

Söndürme maddesini cihazdan uygulama ucuna taşıyan esnek hattır. Çatlak, tıkanıklık ve bağlantı hasarı işlevi etkileyebilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

CO2 hornu

Karbondioksitli söndürücüde akışı yönlendiren boşaltma ucudur. Kullanımda üreticinin tutma noktaları ve soğuk temas uyarıları esas alınır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Söndürücü dolumu

Boşalan veya bakım gerektiren cihazın uygun madde ve yöntemle yeniden hazırlanmasıdır. Kullanıcı tarafından rastgele madde ekleme işlemi değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın suyu rezervi

Yangın suyu rezervi, bir yapının söndürme sistemlerinin tasarımda öngörülen süre boyunca çalışabilmesi için ayrılan kullanılabilir su miktarıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Elektrikli yangın pompası

Elektrikli yangın pompası, sulu yangın söndürme tesisatına gerekli debi ve basıncı elektrik motoruyla sağlayan pompadır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Dizel yangın pompası

Dizel yangın pompası, söndürme suyunu basınçlandırmak için dizel motorla tahrik edilen pompadır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Jokey pompa

Jokey pompa, yangın tesisatındaki küçük basınç kayıplarını karşılayarak hattın bekleme basıncını korumaya yardımcı olan basınç tutma pompasıdır.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İtfaiye su verme bağlantısı

İtfaiye su verme bağlantısı, itfaiye aracının binanın sulu söndürme tesisatına dışarıdan su basabilmesi için düzenlenen bağlantı noktasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Gazlı söndürme

Gazlı söndürme, uygun bir söndürücü gazın korunacak hacme veya belirlenmiş tehlike bölgesine verilmesiyle yangının kontrolünü amaçlayan sistemdir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kuru tozlu sabit sistem

Kuru tozlu sabit sistem, depolanmış söndürme tozunu boru ve nozullar aracılığıyla belirli bir tehlike alanına ileten tesisattır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Davlumbaz söndürme sistemi

Davlumbaz söndürme sistemi, endüstriyel mutfakta pişirme ekipmanı, davlumbaz ve ilgili yağlı kanal bölgelerinde oluşabilecek yangınlara yönelik sabit söndürme düzenidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Koruyucu eldiven

Koruyucu eldiven, elde karşılaşılabilecek belirli ısıl, mekanik veya kimyasal etkileri azaltmak için kullanılan kişisel koruyucu donanımdır.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İtfaiyeci çizmesi

İtfaiyeci çizmesi, yangın ve kurtarma görevlerinde ayağı belirli ısıl ve mekanik risklere karşı korumak üzere tasarlanan ayak giyeceğidir.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Alüminize elbise

Alüminize elbise, dış yüzeyindeki yansıtıcı katmanla özellikle ışınım yoluyla gelen ısı etkisini azaltmayı amaçlayan özel koruyucu giysidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Solunum maskesi

Solunum maskesi, solunum koruyucu sistemin yüzle temas eden ve solunacak havanın kullanıcıya ulaşmasını sağlayan bölümüdür.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Sırt taşıma çerçevesi

Sırt taşıma çerçevesi, bağımsız solunum cihazında tüpü ve ilgili bileşenleri kullanıcının üzerinde taşıyan destek yapısıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Tüp vanası

Tüp vanası, basınçlı solunum havasının tüpten cihazın basınç düşürücü bölümüne geçişini kontrol eden kapama ve bağlantı elemanıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Akciğer otomatiği

Akciğer otomatiği, solunum cihazında kullanıcının soluma ihtiyacına göre maskeye hava ileten talep valfidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Düşük hava alarmı

Düşük hava alarmı, solunum cihazındaki hava rezervi belirlenmiş uyarı düzeyine indiğinde kullanıcıyı uyaran düzenektir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Solunum cihazı manometresi

Solunum cihazı manometresi, sistemdeki tüp basıncının kullanıcı tarafından izlenmesini sağlayan göstergedir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Tüp hacmi

Tüp hacmi, basınçlı hava tüpünün iç geometrik kapasitesidir ve genellikle litreyle belirtilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Nominal hava miktarı

Nominal hava miktarı, bir solunum tüpünde referans şartlarda bulunması beklenen serbest hava miktarını ifade eder.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Alev dedektörü

Alev dedektörü, yanma sırasında oluşan belirli optik ışınım özelliklerini izleyerek yangın belirtisini algılayan cihazdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Optik duman dedektörü

Optik duman dedektörü, duman parçacıklarının ışıkla etkileşimini algılayarak yangın belirtisi üreten dedektördür.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Işın tipi dedektör

Işın tipi dedektör, belirli bir optik hat boyunca ışık iletimindeki değişimi değerlendirerek dumanı algılayan dedektördür.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Hava emişli dedektör

Hava emişli dedektör, korunacak alanın havasını bir boru ağı üzerinden algılama ünitesine taşıyarak duman belirtisini inceleyen sistemdir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Sabit sıcaklık dedektörü

Sabit sıcaklık dedektörü, algıladığı sıcaklık belirlenmiş tepki düzeyine ulaştığında alarm sinyali oluşturan ısı dedektörüdür.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Sıcaklık artış hızı dedektörü

Sıcaklık artış hızı dedektörü, ortam sıcaklığının belirli bir zaman içindeki yükselmesini değerlendirerek yangın belirtisi üreten ısı dedektörüdür.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Konvansiyonel algılama sistemi

Konvansiyonel algılama sistemi, dedektör ve butonları belirli bölge devreleri üzerinden izleyen yangın alarm sistemidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Adreslenebilir algılama sistemi

Adreslenebilir algılama sistemi, sahadaki uyumlu dedektör, buton veya modüllerin ayrı kimliklerle panelde izlenebildiği yangın alarm düzenidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Tekrarlayıcı panel

Tekrarlayıcı panel, ana yangın alarm panelindeki olay bilgilerinin başka bir noktadan izlenmesini sağlayan yardımcı paneldir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Sesli uyarı cihazı

Sesli uyarı cihazı, yangın alarmını veya tanımlı acil durum uyarısını ses yoluyla duyuran siren ya da benzeri bildirim elemanıdır.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Işıklı uyarı cihazı

Işıklı uyarı cihazı, yangın veya acil durum bildirimini görünür ışık işaretiyle ileten alarm elemanıdır.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Acil anons sistemi

Acil anons sistemi, yangın veya başka bir acil durumda bina kullanıcılarına anlaşılabilir sesli talimatlar ileten sistemdir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yönlendirme levhası

Yönlendirme levhası, insanların kaçış güzergâhını ve çıkışı tanımasını sağlayan görsel işarettir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın güvenlik sorumlusu

Yangın güvenlik sorumlusu, bir bina veya kuruluşta yangından korunma düzenlemelerinin izlenmesi ve uygulanmasının koordinasyonunda görev verilen kişidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Söndürme ekibi

Söndürme ekibi, binanın acil durum organizasyonunda yangına karşı kendisine verilen ilk müdahale görevlerini yerine getirmek üzere oluşturulan eğitimli gruptur.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kurtarma ekibi

Kurtarma ekibi, bina acil durum planında insanları ve gerektiğinde korunacak unsurları tehlikeden uzaklaştırmaya yönelik görev verilen gruptur.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Koruma ekibi

Koruma ekibi, bina acil durum organizasyonunda tahliye ve kurtarma çalışmalarının düzenini destekleyen, kurtarılan değerlerin korunması gibi görevleri bulunan gruptur.

2 dk okuma•2 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İlk yardım ekibi

İlk yardım ekibi, acil durumda sağlık ekipleri ulaşana kadar eğitim ve yetkisi kapsamında ilk yardım sağlamak üzere görevlendirilen gruptur.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Tatbikat değerlendirmesi

Tatbikat değerlendirmesi, acil durum planının uygulamada nasıl çalıştığını inceleyerek eksiklikleri ve düzeltilecek konuları belirleme sürecidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Tahliye krokisi

Tahliye krokisi, bulunduğunuz yerden güvenli çıkışa ulaşmak için kullanılacak yolları ve acil durumla ilgili önemli noktaları görsel olarak gösteren plandır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Trafik kazası

Trafik kazası, hareket halindeki taşıtların karıştığı ve ölüm, yaralanma veya maddi zararla sonuçlanabilen olaydır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İkincil kaza

İkincil kaza, ilk olayın oluşturduğu koşullar nedeniyle aynı bölgede sonradan meydana gelen yeni kazadır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Araç sabitleme

Araç sabitleme, kazalı aracın kurtarma sırasında yuvarlanma, kayma veya beklenmedik biçimde hareket etmesini önlemek için uygun desteklerle kararlı hale getirilmesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yakıt sızıntısı

Yakıt sızıntısı, depolama veya iletim sistemindeki yakıtın kontrolsüz biçimde dışarı çıkmasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yaralı taşıma

Yaralı taşıma, yaralanmış kişinin bulunduğu yerden güvenli alana veya sağlık hizmetine uygun yöntemle aktarılmasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Bilincin değerlendirilmesi

Bilincin değerlendirilmesi, kişinin çevresini fark edip etmediğinin ve sözlü uyarılara yanıt verip vermediğinin kontrol edilmesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Dış kanama

Dış kanama, damar bütünlüğünün bozulmasıyla kanın bir yaradan vücudun dışına çıkmasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İç kanama

İç kanama, damar dışına çıkan kanın vücut içinde birikmesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yanık

Yanık, ısı, kimyasal madde veya elektrik gibi etkenlerin dokuda oluşturduğu hasardır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kırık

Kırık, kemiğin bütünlüğünün bozulmasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Çıkık

Çıkık, eklemi oluşturan kemik yüzlerinin normal ilişkisini kaybetmesidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Burkulma

Burkulma, eklemin normal hareket sınırını aşmasıyla özellikle bağ dokularında oluşan zedelenmedir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Zehirlenme

Zehirlenme, zararlı bir maddenin vücuda girerek normal işlevleri bozmasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Donma

Donma, düşük sıcaklığın etkisiyle özellikle uç bölgelerde gelişen yerel doku hasarıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Acil durum asansörü

Acil durum asansörü, yangın veya acil durumda özellikle müdahale ve kurtarma ekiplerinin kullanımına yönelik özel güvenlik düzenlemeleri bulunan asansördür.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Açık arazi işletmesi

Otopark, tank sahası veya açık depo gibi doğal koşullara açık işletme alanıdır. Açık havada bulunması yangın önlemlerini gereksiz kılmaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Alevlenme noktası

Isınan maddeden çıkan gazların, dış alev uzaklaştırıldıktan sonra da yanmayı sürdürebildiği en düşük sıcaklığı anlatır. Parlama noktasıyla aynı kavram değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Apartman

Yangın yönetmeliği tanımında bağımsız mutfak ve banyosu olan en az üç mesken içeren binadır. Kullanım sınıfı incelemesinde bu tanım önem taşır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Atrium

Birden fazla katın içine açıldığı, üstü kapalı geniş ve yüksek hacimdir. Merdiven ve tesisat şaftları bu tanıma dâhil edilmez.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Bina yüksekliği

Binanın kot aldığı noktadan saçak seviyesine kadar olan veya imar düzenlemesince belirlenen yüksekliktir. Yapı yüksekliğiyle aynı ölçüm değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yapı yüksekliği

Bodrum, asma kat ve çatı arası dâhil inşa edilen katların toplam yüksekliğidir. Bina yüksekliğiyle karıştırılması yanlış hüküm seçimine yol açabilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Bodrum katı

Su basman kotunun altında yapılan, kısmen doğal veya düzenlenmiş zemin altında kalan kattır. Kaçış ve duman kontrolünde özel değerlendirme gerektirebilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Çıkmaz koridor mesafesi

Koridorun en uzak noktasından çıkışa veya iki yönde kaçış imkânı bulunan noktaya kadar koridor boyunca ölçülen uzaklıktır. Oda içindeki yürüme mesafesiyle aynı değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Duman haznesi

Dumanın biriktirilmesi amacıyla tavan seviyesinde tasarlanan hacimdir. Her yüksek tavan boşluğu kendiliğinden tasarlanmış hazne sayılmaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Duman perdesi

Dumanın tavan altında yanal yayılmasını sınırlandıran sabit veya hareketli bölücüdür. Yangın kapısıyla aynı yapı elemanı değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Duman yönlendirme bacası

Yangın dumanını belirlenen yönde taşımaya yarayan bacadır. İşlevi bütün duman kontrol tasarımı içinde değerlendirilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kademeli yatay tahliye

Kullanıcıların aynı kat üzerinde yangından korunmuş komşu bölüme aktarılmasıdır. Özellikle hareket desteği gereken kişilerin tahliye planlamasında önemlidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kamuya açık kullanım

Binanın herkesin giriş ve çıkışına açık kullanılmasını ifade eder. Binanın mülkiyetinin kamuya ait olmasıyla aynı ölçüt değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kamuya açık bina

Otel, okul, hastane veya lokanta gibi halkın kullandığı binadır. Kullanıcı özellikleri ve kullanım amacı yangın önlemlerini etkiler.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Konut

İnsanların ticari konaklama amacı dışında barınma, dinlenme ve uyuma için kullandığı yerdir. Farklı kullanım türlerinin aynı binada bulunması ayrıca değerlendirilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kullanıcı yükü

Binada veya incelenen bölümde aynı anda bulunması öngörülen toplam kişi sayısıdır. Yalnız kadrolu çalışan sayısı olarak alınmaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kullanıcı yük katsayısı

Kişi başına düşen kullanım alanını ifade eden hesap değeridir. Metrekare/kişi birimiyle, kullanıcı yükü hesabında kullanılır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kuru boru sistemi

Normalde su içermeyen ve yangında itfaiye tarafından beslenebilen boru düzenidir. Kuru borulu otomatik yağmurlama sistemiyle karıştırılmamalıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Sulu boru sistemi

Sürekli su dolu tutulan boru düzenidir. Borunun su dolu olması, gerekli debi ve basıncın her durumda mevcut olduğunu kanıtlamaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Korunumlu koridor

Çevresindeki hacimlerden yangına dayanıklı elemanlarla ayrılmış koridordur. Ayırıcı kapı ve geçişlerin işlevini koruması gerekir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Korunumlu merdiven

Yangına dayanıklı çevreleme veya uygun yerleşimle yangının etkilerinden korunan merdivendir. Sadece merdiven bulunması bu niteliği sağlamaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Mevcut yapı

Yönetmeliğin yürürlüğü öncesinde ruhsat alarak yapımı başlamış veya tamamlanmış yapıdır. Yeni yapılarla aynı hükümlerin tümü doğrudan uygulanmaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Ortak merdiven

Birden çok kullanım birimine hizmet eden bina merdivenidir. Kaçış için kullanılabilirliği, ilgili güvenlik koşullarına bağlıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Sertifika

Belirli ekipman, malzeme veya hizmetin ilgili standarda uygunluğunu belirlenen kapsamda gösteren belgedir. Kapsam dışındaki kullanım için genel garanti değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Son çıkış

Kaçış yolunun bina dışındaki güvenli alana ulaştığı bitiş noktasıdır. Kat kapısı her durumda son çıkış sayılmaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Tek yönlü kaçış mesafesi

Kişinin bir çıkışa veya iki alternatif yöne ulaşana kadar tek yönde ilerlemek zorunda olduğu uzaklıktır. Alternatif yolun fiilen kullanılabilir olması gerekir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

TS

Türk Standartları Enstitüsünün yürürlüğe koyduğu Türk standartlarını belirten kısaltmadır. Numara, bölüm ve baskı bilgisi birlikte okunur.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

EN

Avrupa standardını belirten kısaltmadır. Türkiye’de kabul edilmiş bir standardın adında TS EN birlikte görülebilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İlgili standart

Yönetmeliğin tanımladığı sıra ve konu kapsamında başvurulacak teknik standarttır. Yabancı bir standardın varlığı yerel hükmü kendiliğinden kaldırmaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangına tepki

Bir ürünün belirlenmiş koşullarda yangına maruz kaldığında gösterdiği davranıştır. Yapı elemanının yangına dayanım süresiyle aynı özellik değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın zonu

Uyarı veya söndürme önlemlerinin diğer bölümlerden ayrı işletildiği bölgedir. Mimari yangın kompartımanıyla sınırları her zaman aynı değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın kesici

Yangının ve dumanın yayılmasını belirli süre sınırlandıran yatay veya düşey yapı elemanıdır. Tesisat geçişleri bu sürekliliği bozmamalıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın duvarı

Binalar veya farklı yangın yüküne sahip hacimler arasında yayılmayı belirli süre durduran düşey elemandır. Üzerindeki açıklıkların korunması da önemlidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın güvenlik holü

Yangın ve dumanın kaçış merdivenine geçişini sınırlamak için düzenlenen ara bölümdür. Depolama alanına dönüştürülmesi işlevini bozabilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın kompartımanı

Tavan ve taban dâhil çevresi yangına dayanıklı elemanlarla ayrılmış bölgedir. Dayanım ve sızdırmazlık koşulları birlikte değerlendirilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın perdesi

Bir nesneyi veya altyapıyı korumak ya da ısının yayılmasını sınırlamak için kullanılan bariyerdir. Duman perdesiyle görevleri aynı olmayabilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın tahliye projesi

Kaçış yolları ve yangın güvenlik donanımının mimari proje üzerinde gösterildiği projedir. Basit yönlendirme krokisinden daha kapsamlıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yapı sahibi

Yapı üzerinde mülkiyet hakkı bulunan gerçek veya tüzel kişidir. Yangın güvenliğinde sorumluluğu, diğer görevlilerin sorumluluğundan ayrı değerlendirilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yapı sorumluları

Yapımda görev alan müteahhit, proje müellifi, tasarımcı, şantiye şefi ve yapı denetimi gibi taraflardır. Her birinin görev kapsamı farklıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yüksek bina

Yüksek bina tanımındaki 21,50 m bina ve 30,50 m yapı yüksekliği eşikleri, ölçüm farkları ve yangın güvenliğindeki anlamı.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yüksek tehlike

Yangın bakımından yüksek tehlikeli maddelerin üretildiği, kullanıldığı veya depolandığı yerleri anlatır. İş sağlığı tehlike sınıfıyla otomatik olarak eş tutulmaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Dış yüzey cephe kaplaması

Yapının dış etkilerden korunması için uygulanan malzeme veya katman sistemidir. Yangın davranışı bütün cephe sistemiyle değerlendirilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Geleneksel cephe kaplaması

Arada havalandırma boşluğu oluşturulmadan dış yapı elemanlarına uygulanan kaplamadır. Malzeme ve uygulama ayrıntıları birlikte önem taşır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Giydirme cephe

Kendi taşıyıcı düzeniyle binaya asılan, binanın esas yükünü taşımayan dış kabuktur. Katlar arası yangın geçişi tasarımda ele alınmalıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yapı malzemesi

İnşaatta kalıcı kullanıma yönelik üretilen malzemedir. Yangına tepki sınıfı, kullanım yerinin gerekleriyle birlikte değerlendirilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kullanım sınıfı

Binanın konut, konaklama, sağlık veya depolama gibi kullanım amacına göre sınıflandırılmasıdır. Kaçış ve sistem gereklerini etkiler.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Karışık kullanım

Bir yapı içinde farklı kullanım amaçlarının bir arada bulunmasıdır. Bölümler arasındaki ayırım ve uygulanacak önlemler ayrıca incelenir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Konaklama amaçlı bina

Otel veya benzeri geçici kalma hizmeti veren binadır. Uyuyan ve yapıyı tanımayan kullanıcıların bulunması tahliye planlamasında önemlidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kurumsal bina

Eğitim, sağlık veya gözetim gibi kurumsal işlevlere ayrılmış kullanım grubudur. Kullanıcıların kendi başına tahliye kapasitesi farklı olabilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Toplanma amaçlı bina

Toplanma amaçlı bina; en az 50 kişinin etkinlik, ibadet, yeme içme veya ulaşım gibi amaçlarla bir araya gelebildiği bina ya da bölümdür.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Depolama amaçlı tesis

Malzemelerin muhafaza edildiği yapı veya alandır. Depolanan maddenin niteliği, miktarı ve istif biçimi yangın değerlendirmesini etkiler.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın tehlike sınıfı

Binanın veya bölümün yangın riski özelliklerine göre belirlenen tasarım sınıfıdır. Söndürme sistemi ihtiyacını değerlendirirken kullanılır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Düşük tehlike sınıfı

Düşük tehlike sınıfı; yangın yükü ve yanabilirlik yanında 30 dakika dayanım ve 126 m² kompartıman sınırıyla birlikte değerlendirilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Orta tehlike sınıfı

Yanıcı madde miktarı ve yanma özellikleri açısından yönetmelikte tanımlanan orta düzey sınıftır. Alt gruplar ve kullanım niteliği dikkate alınır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın güvenliği sorumluluğu

Önlemlerin tasarlanması, uygulanması ve sürdürülmesine ilişkin görev yükümlülüğüdür. Bütün sorumluluğun yalnız itfaiyeye ait olduğu düşünülmemelidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İtfaiye erişim yolu

İtfaiye araçlarının binaya yaklaşmasına imkân veren ulaşım düzenidir. Park, daralma ve taşıma kapasitesi erişimi etkileyebilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Taşıyıcı sistem

Yapının yüklerini taşıyan ve zemine aktaran elemanlar bütünüdür. Yangında dayanım değerlendirmesi tek bir yüzey kaplamasına indirgenmez.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Çatı yangın güvenliği

Çatı malzemeleri, boşlukları ve çevre yapı ilişkileri üzerinden yangın yayılmasını sınırlayan önlemlerdir. Çatıdaki depolama ve tesisatlar da dikkate alınır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kaçış kapasitesi

Çıkış düzeninin tasarımda kabul edilen kullanıcı yüküne hizmet edebilme yeterliliğidir. Yalnız kapı sayısıyla değerlendirilmez.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kaçış rampası

Seviye farkını eğimli yüzeyle aşan kaçış elemanıdır. Eğim, genişlik, yüzey ve bağlantıları güvenli kullanımı etkiler.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Acil yönlendirme

İnsanların çıkışa veya güvenli yola ulaşmasını sağlayan işaretleme düzenidir. Normal aydınlatmanın kaybında da işlevini sürdürmesi değerlendirilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Doğal duman tahliyesi

Dumanın açıklıklar ve doğal hareket etkileriyle dışarı çıkarılmasıdır. Açıklıkların yeri ve hava girişi birlikte tasarlanır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Mekanik duman tahliyesi

Dumanın fan ve kanal gibi mekanik araçlarla dışarı atılmasıdır. Kapasite ve çalıştırma senaryosu sistemin parçasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın tesisatı bakımı

Algılama, uyarı ve söndürme donanımının işlevini sürdürmesi için yapılan planlı işlemlerdir. Kurulumun tamamlanması bakım sorumluluğunu sona erdirmez.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın suyu deposu

Yangın sistemleri için kullanılabilir suyu tutan depodur. Kullanılabilir rezerv ve diğer tüketimlerden etkilenme durumu tasarımda belirlenir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın pompa odası

Yangın pompalarının yer aldığı teknik hacimdir. Erişim, enerji, çevresel koşullar ve bakım imkânı birlikte değerlendirilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yönetmelik eki

Ana metnin atıf yaptığı tablo, çizelge veya teknik açıklamadır. Bir maddeyi eki olmadan okumak uygulama koşullarını eksik bırakabilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Geçici madde

Belirli bir geçiş sürecini veya zamanla sınırlı uygulamayı düzenleyen hükümdür. Süresi dolmuş düzenleme yeni bir genel hak gibi yorumlanmaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İç düzenleme

Kurumun yangın güvenliği görevlerini kendi yapısına göre açıklayan düzenlemedir. Üst mevzuatın yerine geçmez veya onu daraltamaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın eğitimi

Önleme, bildirim, tahliye ve uygun müdahale becerilerinin kazandırılmasına yönelik eğitimdir. Sadece belge almakla tamamlanmış sayılmamalıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Bina yangın denetimi

Yangın önlemlerinin mevzuat ve uygulama bakımından incelenmesidir. Denetim kapsamı ve tespit tarihi raporda önem taşır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın güvenlik işbirliği

Kurumlar ve ekipler arasında hazırlık, eğitim ve müdahale uyumunun kurulmasıdır. İletişim ve görev paylaşımı önceden belirlenmelidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yangın güvenliği ödeneği

Yangın önlemleri için bütçede ayrılan kaynaktır. Ekipman alımı yanında bakım ve eğitim ihtiyaçları da planlanmalıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Devlet memuru

Kamu hizmetlerini kanundaki memur statüsüyle yürüten kişidir. İşçi veya sözleşmeli personelle bütün özlük hükümleri aynı değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Sözleşmeli personel

Kanunun belirlediği şartlarla sözleşmeye dayalı istihdam edilen kamu personelidir. Sözleşme türü ve özel hükümleri belirlenmeden memurla eş tutulmaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Sınıflandırma ilkesi

Kamu görevleri ve bu görevlerde çalışanların işin niteliğine göre sınıflara ayrılmasıdır. 657’nin temel personel ilkelerinden biridir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kariyer ilkesi

Memurlara hizmet için gerekli bilgi ve yetişme şartlarına uygun ilerleme imkânı tanınmasıdır. Otomatik veya koşulsuz yükselme anlamına gelmez.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Liyakat ilkesi

Göreve giriş ve ilerlemenin yeterlilik esasına bağlanmasıdır. Personel işlemlerinin keyfîlikten uzak yürütülmesini hedefler.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Sadakat ödevi

Memurun Anayasa ve kanunlara bağlılıkla görev yapma yükümlülüğüdür. Kişisel tercihler kamu görevinin hukuki çerçevesini değiştirmez.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Tarafsızlık

Kamu görevinde siyasi veya kişisel ayrımlarla hizmet sunmama yükümlülüğüdür. Hizmetten yararlananlara eşit yaklaşımın temelidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Devlete bağlılık

Memurun devletin menfaatlerini koruma ve kanunun yasakladığı faaliyetlerden kaçınma yükümlülüğüdür. Görev davranışları içinde değerlendirilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İşbirliği ödevi

Memurların görevlerini yerine getirirken birlikte ve uyumlu çalışması yükümlülüğüdür. İtfaiyede görev paylaşımı ve bilgi aktarımı bakımından önemlidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Amirin sorumluluğu

Amirin görevlerin mevzuata uygun yürütülmesini sağlama, personeli yetiştirme ve gözetme yükümlülüğüdür. Emir verme yetkisi sınırsız değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kanunsuz emir

Mevzuata aykırılığı görülen emir için kanunda düzenlenen bildirim ve yazılı yenileme sürecini ifade eder. Konusu suç olan emir uygulanmaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kişisel sorumluluk

Memurun görevini dikkatle yürütmesi ve kendisine teslim edilen kamu malını korumasına ilişkin yükümlülüktür. Zararın değerlendirilmesi somut olaya bağlıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Mal bildirimi

Memurun kanunda belirtilen mal varlığı bilgilerini usulüne göre bildirmesidir. Bildirim zamanı ve kapsamı ilgili özel düzenlemeyle birlikte okunur.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Resmî belgeyi koruma

Görevle ilgili belge ve araçların yetkisiz biçimde özel işte kullanılmaması ve korunması yükümlülüğüdür. Görev sona erince iade yükümlülüğü sürer.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Uygulamayı isteme hakkı

Memurun kanun ve diğer mevzuat hükümlerinin kendisine uygulanmasını talep edebilmesidir. Genel personel haklarından biridir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Memur güvencesi

Memurluğun sona erdirilmesi ve özlük hakları hakkında kanuni şartların aranmasıdır. Disiplin veya diğer kanuni süreçlerden bağışıklık değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Çekilme hakkı

Memurun kanundaki usule uyarak görevinden ayrılabilmesidir. Görevi haber vermeden bırakmakla aynı işlem değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Müracaat hakkı

Memurun görev veya kurum işlemleriyle ilgili başvuruda bulunabilmesidir. Başvurunun usul ve silsilesi ilgili hükümlerle belirlenir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Şikâyet hakkı

Memurun amir veya kurum işlemlerine karşı kanuni usulle şikâyette bulunabilmesidir. Şikâyet edilen amirin atlanması gibi özel kurallar dikkate alınır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Sendika hakkı

Memurun ilgili kanundaki şartlarla sendika kurabilmesi veya sendikaya katılabilmesidir. Bütün çalışma eylemlerinin serbest olduğu anlamına gelmez.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İzin hakkı

Memurun kanunda sayılan koşullarda görevden izinli ayrılabilmesidir. İzin türü, süre ve onay koşulları birbirinden farklıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İsnada karşı korunma

Görevle ilgili asılsız isnat ve iftiralara karşı kanunda öngörülen korumadır. Her eleştiri veya başvuru bu kapsama girmez.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Grev yasağı

Memurların grev kararı verme veya greve katılma gibi eylemlerine ilişkin kanuni yasaktır. İşçi statüsündeki toplu iş hukuku kurallarıyla karıştırılmaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Ticaret yasağı

Memurun belirli ticari ve kazanç getirici faaliyetlerine getirilen sınırlamadır. Somut faaliyetin niteliği ilgili hükümle birlikte değerlendirilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Hediye alma yasağı

Görevle bağlantılı menfaat veya hediye kabulüne ilişkin kanuni sınırlamadır. Kamu hizmetinin tarafsızlığını korumayı amaçlar.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Gizli bilgiyi açıklama yasağı

Görev nedeniyle öğrenilen gizli bilgilerin yetkisiz açıklanmamasıdır. Memuriyetin sona ermesi yükümlülüğü kendiliğinden kaldırmaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kadro

Kamu görevinde unvan, derece ve sayı bakımından tanımlanmış personel yeridir. Bir işin fiilen yapılması tek başına kadro kazanımı oluşturmaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Hizmet sınıfı

Memur görevlerinin kanunda belirlenen mesleki veya işlevsel gruplandırılmasıdır. Unvanla aynı kavram değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Derece

Memurun statü ve ilerleme sistemindeki basamaklardan biridir. Kademe ile farklı koşullarda değişir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kademe

Bir derece içindeki ilerleme basamağıdır. İlerlemenin şartları kanunda düzenlenir; yalnız takvim süresiyle açıklanmaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Genel atama şartları

Memurluğa girişte kanunun aradığı ortak koşullardır. İtfaiye kadrosunun özel sınav ve nitelik koşulları ayrıca incelenir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Özel atama şartları

Belirli kadro veya hizmet için genel şartlara ek olarak aranan niteliklerdir. İlan ve ilgili özel mevzuat birlikte okunmalıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Aday memur

Asli memurluğa geçişten önce adaylık sürecinde bulunan personeldir. Eğitim ve değerlendirme koşulları kanunla düzenlenir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Temel eğitim

Aday memurun ortak kamu hizmeti bilgilerini edinmesine yönelik eğitimdir. Göreve özgü hazırlayıcı eğitimden ayrılır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Hazırlayıcı eğitim

Aday memurun çalışacağı sınıf ve göreve ilişkin bilgileri kazanmasına yönelik eğitimdir. Temel eğitimi tamamlayan mesleki aşamadır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Staj

Adaylık eğitiminde kazanılan bilgilerin iş ortamında uygulanmasına yönelik süreçtir. Sonuçları adaylığın değerlendirilmesinde önem taşır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Asli memurluk

Adaylık şartlarını tamamlayan kişinin yetkili işlemle geçtiği memurluk durumudur. Sürenin dolması tek başına bütün koşulların sağlandığını göstermez.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Atama

Kişinin yetkili idari işlemle belirli bir kamu görevine getirilmesidir. Sınav sonucu ile atama işlemi farklı aşamalardır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Göreve başlama

Atama sonrasında kanuni süre ve usule göre görevin fiilen üstlenilmesidir. Tebligat ve yer değişikliği koşulları süreyi etkileyebilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Derece yükselmesi

Kanuni şartlar sağlanarak daha üst dereceye geçilmesidir. Unvan değişikliği veya görevde yükselme sınavıyla her durumda aynı işlem değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Sınıf değiştirme

Memurun kanundaki şartlarla başka hizmet sınıfına geçmesidir. Yeni sınıfın niteliklerini taşıma koşulu önemlidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yer değiştirme

Memurun görev yerinin kanuni ve idari düzenlemeler çerçevesinde değiştirilmesidir. Sağlık ve aile birliği gibi durumlar özel hükümlere tabidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Karşılıklı yer değiştirme

Aynı kurumda belirli koşulları taşıyan memurların yerlerini değiştirme talebidir. İki kişinin anlaşması tek başına işlemi tamamlamaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Vekâlet görevi

Bir görevin geçici olarak başka personelce yürütülmesidir. Vekâletin şartları ve mali sonuçları ayrı değerlendirilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İkinci görev

Memura asli görevi yanında kanunun izin verdiği başka bir görevin verilmesidir. Genel bir sınırsız görevlendirme yetkisi değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Çekilmiş sayılma

Kanunda belirtilen davranış veya koşullar nedeniyle memurun ayrılmış kabul edilmesidir. Kendi isteğiyle yapılan usulüne uygun çekilmeden farklıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Görev devri

Ayrılan personelin sorumluluğundaki iş, belge ve malları usulüne göre teslim etmesidir. Özellikle sayım ve kayıtların doğruluğu önem taşır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Çalışma süresi

Memurun görev için ayırdığı ve kanuni düzenlemelere göre belirlenen süredir. Kesintisiz hizmetlerde özel çalışma düzenleri bulunabilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kesintisiz hizmet

Günün yirmi dört saatinde devam etmesi gereken hizmettir. Personelin çalışma biçimi kurumca düzenlenirken ilgili özel hükümler dikkate alınır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Yıllık izin

Hizmet süresine göre doğan dinlenme iznidir. Kullanım zamanı ve önceki yıldan devreden hakkın sınırları ayrıca düzenlenmiştir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Mazeret izni

Doğum, evlenme veya ölüm gibi kanunda sayılan nedenlerle verilen izindir. Her mazeret için aynı süre ve koşul uygulanmaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Hastalık izni

Sağlık raporu ve kanundaki şartlara bağlı izin türüdür. Raporun usulü ve izin süresi birlikte değerlendirilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Refakat izni

Belirli yakınların sağlık durumunda kanuni şartlarla verilen refakat amaçlı izindir. Sıradan ziyaret izni olarak değerlendirilmez.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Aylıksız izin

Kanunun öngördüğü hâllerde aylık ödenmeden kullanılan izindir. Her talep için koşulsuz hak değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Özlük dosyası

Memurun mesleki ve idari durumuna ilişkin kayıtların tutulduğu dosyadır. Belge doğruluğu ve erişim yetkileri önemlidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Başarı belgesi

Görevde gösterilen başarı için yetkili makamca verilen belgedir. Her takdir ifadesi kanundaki başarı belgesi sayılmaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Disiplin cezası

Kamu hizmetinin düzenini bozan kanunda tanımlı fiillere karşı uygulanan idari yaptırımdır. Fiil, yetki ve usul birlikte değerlendirilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Uyarma cezası

Memura görev ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazıyla bildirilmesidir. Disiplin cezası niteliğindedir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kınama cezası

Memurun görev veya davranışında kusurlu olduğunun yazıyla bildirilmesidir. Uyarma ile aynı yaptırım değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Aylıktan kesme

Memurun brüt aylığından kanunun belirlediği oranda kesinti yapılması şeklindeki disiplin cezasıdır. Her ücret kesintisi disiplin cezası değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Kademe ilerlemesinin durdurulması

Fiilin ağırlığına göre memurun kademe ilerlemesinin belirli süre durdurulmasıdır. Derece düşürülmesiyle karıştırılmaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Devlet memurluğundan çıkarma

Memurun bir daha devlet memurluğuna atanmamak üzere çıkarılmasını ifade eden disiplin cezasıdır. Usul güvenceleriyle birlikte değerlendirilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Disiplin amiri

Kanuni ve idari düzenlemelerle disiplin yetkisi tanınmış amirdir. Her üst personel bütün disiplin cezalarını veremez.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Savunma hakkı

Disiplin cezasından önce memura isnatlara cevap verme imkânı tanınmasıdır. Savunma istenmeden ceza verilemez.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Disiplin itirazı

Verilen disiplin cezasına karşı kanundaki yetkili merciye başvuru yoludur. Süre ve başvuru makamı ceza türüne göre kontrol edilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Görevden uzaklaştırma

Görevde kalmasının sakıncalı görüldüğü hâllerde uygulanan geçici idari tedbirdir. Tek başına bir disiplin cezası değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Hizmet içi eğitim

Personelin görev bilgisini ve becerisini geliştirmeye yönelik kurum içi yetiştirme faaliyetidir. Adaylık eğitimiyle sınırlı değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Çalışan

Çalışan, kamu veya özel işyerinde istihdam edilen gerçek kişidir. İSG bakımından memur ve işçi ayrımı, çalışan tanımının dışında kalma nedeni değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İşveren

İşveren, çalışan istihdam eden kişi veya kuruluştur. İSG hizmeti dışarıdan alınsa da işyerindeki sağlık ve güvenlik sorumluluğu devam eder.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İşveren vekili

İşveren vekili, işveren adına işin ve işyerinin yönetiminde görev alan kişidir; 6331 sayılı Kanun bakımından işveren sayılır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İşyeri

İşyeri, çalışanlarla üretim veya hizmet unsurlarının birlikte örgütlendiği bütündür; bağlı alanlar, eklentiler ve araçlar da tanımda yer alır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Çalışan temsilcisi

Çalışan temsilcisi, iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarında çalışanların görüşlerini ve tedbir taleplerini ileten yetkili çalışandır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Destek elemanı

Destek elemanı, asli işinin yanında önleme, tahliye, yangınla mücadele veya ilk yardım için özel görevlendirilen, eğitimli ve donanımlı kişidir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Genç çalışan

Genç çalışan, 15 yaşını bitirmiş ancak 18 yaşını doldurmamış çalışandır. Yaşı, eğitim ve risk değerlendirmesinde özel olarak dikkate alınır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İş güvenliği uzmanı

İş güvenliği uzmanı, Bakanlıkça yetkilendirilmiş ve gerekli uzmanlık belgesine sahip meslek mensubudur; görevi işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İşyeri hekimi

İşyeri hekimi, iş sağlığı ve güvenliği alanında çalışmak üzere yetkilendirilmiş, işyeri hekimliği belgesine sahip hekimdir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Meslek hastalığı

Meslek hastalığı, mesleki risklere maruz kalma sonucunda ortaya çıkan hastalıktır. Tanı, kayıt ve bildirim süreçleri ayrı değerlendirilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İş kazası

İş kazası, işyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelerek ölüm ya da ruhsal veya bedensel zarara neden olan olaydır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Önleme ilkesi

Önleme, çalışma sürecinin her aşamasında sağlık ve güvenlik risklerini ortadan kaldırmak veya azaltmak için alınan tedbirlerin bütünüdür.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Tehlike sınıfı

Tehlike sınıfı, işyerinin faaliyet ve çalışma koşullarına göre belirlenen İSG grubudur. Binaların yangın tehlike sınıfıyla aynı sınıflandırma değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Ortak sağlık ve güvenlik birimi

Ortak sağlık ve güvenlik birimi (OSGB), işyerlerine İSG hizmeti sunmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, personel ve donanıma sahip birimdir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Risklerden korunma ilkeleri

Risklerden korunma ilkeleri; riskten kaçınma, kaynağında mücadele, daha güvenli seçenek kullanma ve toplu korunmaya öncelik verme esaslarıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Toplu korunma

Toplu korunma, tehlikeyi çalışma ortamında kontrol ederek birden fazla kişiyi koruyan önlemlerdir; kişisel korumadan önce değerlendirilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Sağlık gözetimi

Sağlık gözetimi, çalışanın işten kaynaklanan riskleri dikkate alınarak sağlık durumunun ve işe uygunluğunun izlenmesidir; tek seferlik rapor değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Çalışmaktan kaçınma hakkı

Çalışmaktan kaçınma hakkı, ciddi ve yakın tehlikede kanuni usulle kullanılan koruyucu haktır. İtfaiye müdahalesi için kapsam istisnası ayrıca değerlendirilir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İSG kurulu

İSG kurulu, kanundaki çalışan sayısı ve işin sürekliliği şartlarını taşıyan işyerlerinde sağlık ve güvenlik çalışmaları için oluşturulan kuruldur.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Çalışanların bilgilendirilmesi

Çalışanların bilgilendirilmesi, işyeri riskleri, koruyucu tedbirler, haklar ve acil durum görevlileri hakkında anlaşılır bilgi sağlanmasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

Çalışanların katılımı

Çalışanların katılımı, İSG kararlarında çalışanların veya temsilcilerinin görüşlerinin alınması ve öneri sunabilmesidir; yalnız duyuru yapılması değildir.

2 dk okuma•1 kaynak
İtfaiyecilik Sözlüğü

İşin durdurulması

İşin durdurulması, çalışanlar için hayati tehlike gibi kanuni nedenlerle işyerinin tamamında veya bir bölümünde çalışmanın yetkili işlemle durdurulmasıdır.

2 dk okuma•1 kaynak