Belediye İtfaiye Yönetmeliği: Görevler, Çalışma Düzeni ve Eğitim

Düzenlemenin kapsamı

Belediye İtfaiye Yönetmeliği, teşkilatın kuruluşunu ve hizmetlerin nasıl örgütleneceğini düzenler. Sadece yangın söndürme tekniği anlatan bir eğitim kitabı değildir. Personelin nitelikleri, görevleri, mesleki eğitimi, kullanılan araç ve teçhizat ile denetim de kapsamındadır. Düzenlemenin dayanakları arasında 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu bulunur. Kuruma özgü yönerge okunurken üst düzenlemenin çizdiği çerçeve korunmalıdır.^[1]

İtfaiyenin görev alanı

Yangına müdahale yanında teknik kurtarma, su baskını, arama ve kurtarma, yangın önlemlerinin denetlenmesi ve halkın eğitimi de görevler arasındadır. KBRN olaylarındaki görevler, diğer kurumlarla işbirliği ve ilgili planlarla birlikte tanımlanır. Bu nedenle bir olayın yalnız “yangın değil” diye görev dışında olduğu söylenemez. Görevin niteliği, teşkilatın yetkinliği ve ilgili kurumların sorumluluğu birlikte değerlendirilir. Madde 6, görev dağılımı çalışmasının başlangıç noktasıdır.^[2]

24 saat hizmet ve çalışma düzeni

İncelenen metin hizmetin resmî tatiller dâhil 24 saat sürdürülmesini, personel için 24 saat iş ve 48 saat istirahat düzenini belirtir; zorunlu hâllerde belediyenin çalışma şeklini belirleyebileceğini de düzenler. Hizmetin kesintisizliği ile tek personelin çalışma süresi aynı kavram değildir. Fazla çalışma ücretleri için 5393 sayılı Kanuna atıf yapılır. Buradan, statü ve ilgili mali hükümler incelenmeden herkes için aynı alacak tutarı çıkarılamaz.^[3]

Unvan ve görev sorumluluğu

Daire başkanı, müdür, şube müdürü, amir, çavuş ve er gibi kadroların sorumlulukları ayrı başlıklarda düzenlenmiştir. Planlama ve denetim görevi ile olay yerinde verilen işin yürütülmesi farklı sorumluluklar doğurur. İstasyon görev çizelgesi hazırlanırken yalnız isim listesi değil; araç, ekipman, haberleşme ve devir sorumluluğunun da açık olması yararlıdır. Bu son husus, mevzuatın görev ayrımını günlük çalışmaya taşıyan editoryal bir uygulama önerisidir.^[4]

Mesleğe giriş ile görevde yükselme ayrımı

İlk defa itfaiye eri alımı ve kurum içinde görevde yükselme aynı sınav süreci değildir. Başvuru koşulları, sınav kurulu, değerlendirme ve itiraz başlıkları ilgili bölümlerde ayrı düzenlenir. Aday, internetteki tek bir ilanı bütün belediyeler için değişmez koşul saymamalıdır. Kadro unvanı, öğrenim düzeyi, KPSS türü, sürücü belgesi ve diğer özel koşullar başvurulan ilanın güncel metninden kontrol edilmelidir. Sitedeki testler hazırlık materyalidir, resmî sınav belgesi değildir.^[5]

Eğitim ve hizmete hazırlık

Temel ve teknik eğitim, hizmet içi eğitim ve fiziksel dayanıklılık ayrı fakat birbirini tamamlayan konulardır. Eğitim programı yalnız teorik anlatımdan oluşmamalı; araç ve ekipmanın güvenli kullanımıyla ilişkilendirilmelidir. Yönetmelik, kurumlar arası eğitim işbirliğine de yer verir. İstasyon açısından eğitim kaydı, eksik yetkinliklerin belirlenmesi ve tekrar planı için kullanılabilir. Bir eğitim katılım belgesi, her özel kurtarma görevinde bağımsız çalışma yetkinliğini tek başına göstermez.^[6]

Araç, donanım ve iki farklı rapor

Araç ve teçhizatın göreve hazır tutulması teşkilatın hizmet kapasitesinin parçasıdır. Ayrıca “itfaiye olayı raporu” ile “itfaiye raporu” ayrılmalıdır. İlki müdahale edilen olayın tespitlerini, ikincisi bina veya işletmenin yangın güvenliğine ilişkin değerlendirmeyi ifade eder. Yangına gidilmiş olması, bina için kapsamlı uygunluk raporu düzenlendiği anlamına gelmez. Belgenin başlığı, amacı ve dayanağı belirlenmeden rapor örnekleri birbirinin yerine kullanılmamalıdır.^[7]

Nasıl çalışılmalı?

Önce tanımlar ve görevler, ardından çalışma düzeni ve kendi unvanınızın sorumlulukları okunabilir. İkinci aşamada eğitim, sağlık, donanım ve denetim hükümleri incelenir. Sınava hazırlananlar mesleğe giriş bölümünü, yöneticiler kuruluş ve planlama hükümlerini ayrıca çalışmalıdır. Madde numarasını not etmek, değişiklik sonrasında doğru bölümü yeniden bulmayı kolaylaştırır. Kurum arşivindeki PDF’nin indirme tarihi, yönetmeliğin son değişiklik tarihiyle aynı değildir.^[8]

İlgili mevzuat