
Arazöz; su taşıma, pompa ile basınçlı söndürme ve ekipman/personel nakli gibi görevlerde kullanılan yangınla mücadele aracıdır. Kurumlara göre araç yapısı ve “arazöz” teriminin kapsamı değişebilir.
Arazöz nedir?
Arazöz, özellikle su taşıma ve basınçlı yangın müdahalesi için tank, pompa, hortum ve ilgili ekipmanlarla donatılmış araçlara Türkiye’de yaygın olarak verilen addır. Kurumlara göre “arazöz” kelimesi su ikmal aracını, pompalı söndürme aracını veya arazi kabiliyetli yangın aracını ifade edebilir; bu nedenle teknik tanım araç şartnamesinden okunmalıdır.[1]
Orman yangınlarında arazözün görevi
OGM’nin 2026 yangın yönetim planlarında arazözler “yangın söndürme kapasitesinin ana omurgası” olarak tanımlanmakta; su taşıma, basınçlı müdahale ve ekip nakli görevlerini yerine getirdiği belirtilmektedir. Arazözler sezon öncesi pompa, hortum, basınç sistemi ve motor mekanizmaları yönünden kontrol edilir.[1]
Belediye itfaiyelerinde kullanım
Ankara İtfaiyesi istasyon envanterinde “merdivenli arazöz”, tanker, çok maksatlı araç gibi farklı adlandırmalar birlikte kullanılır. Bu durum belediye filosunda arazöz teriminin tarihsel ve operasyonel kullanımının farklı üstyapılarla kesişebildiğini gösterir.[3]
Arazöz ile su tankeri aynı mıdır?
Her kurumda aynı değildir. Su tankeri esas olarak yüksek miktarda su taşımaya odaklanırken arazöz genellikle pompa, hortum ve doğrudan müdahale kabiliyetiyle birlikte düşünülür. Bununla birlikte bazı kurumlar su ikmal araçlarını da arazöz olarak adlandırabilir. En doğru yöntem tank, pompa, personel ve donanım verilerini ayrı okumaktır.[1]
Arazi ve güvenlik
Orman yangınlarında araç konumlandırması, kaçış yönü, yeterli soğutma suyu rezervi ve yol koşulları hayati önemdedir. OGM eğitim dokümanları arazözlerin araç/personel güvenliği için su rezervi bırakmasını ve tehlike büyüdüğünde güvenli alana çekilmesini özellikle vurgular.[2]
Kısa özet
Arazöz tek bir standart kapasiteyi ifade etmez. Araç değerlendirilirken tank hacmi, pompa performansı, çekiş sistemi, hortum/monitör donanımı, ekip kapasitesi ve görev ortamı birlikte ele alınmalıdır.[2]
İçerik OGM yangın yönetim/eğitim kaynakları ve Ankara İtfaiyesi envanter örnekleriyle hazırlanmıştır. “Arazöz” adlandırması kurumdan kuruma değişebileceği için teknik özellikler araç bazında doğrulanmalıdır.
İlgili mevzuat
Mevzuat ve standart rehberini inceleyinBu metindeki kavramlar
Tanımını açmak istediğiniz terimi seçin.
Kaynakça ve ileri okuma
Kaynakların kapsamı ve uygulanabilirliği birlikte değerlendirilmelidir.

